Architektura grobowa: pomniki i budowle

Architektura grobowa: pomniki i budowle

Architektura grobowa to nauka o konstrukcjach zaprojektowanych i zbudowanych w celu uczczenia i zachowania zmarłych. Obejmuje szeroką gamę konstrukcji grobowych, od okazałych mauzoleów po skromne groby. Poniżej zobaczysz znaczenie niektórych powszechnie spotykanych terminów związanych z tymi strukturami.

Kurhan

Kurhany to starożytne budowle wykonane przez człowieka, które zostały zbudowane, aby służyć jako grobowce dla zmarłych. Zostały zbudowane przez ułożenie ziemi, kamieni i innych materiałów nad centralną komorą grobową lub jamą, w której znajdowały się szczątki zmarłego. Kurhany można znaleźć na całym świecie. Są one zazwyczaj kojarzone ze starożytnymi kulturami i cywilizacjami. Były szeroko stosowane w epoce neolitu, epoki brązu i żelaza i różnią się kształtem i rozmiarem.

Budowa kurhanu była znaczącym przedsięwzięciem, które wymagało dużo czasu i środków. Wielkość kurhanu zależała od statusu społecznego i rangi zmarłego i mogła wahać się od kilku metrów średnicy do kilkuset metrów długości. Niektóre kopce zostały nawet zbudowane w unikalnych kształtach, takich jak spirale, piramidy lub inne wzory geometryczne. Wznoszenie kurhanów było sposobem na uhonorowanie zmarłych i towarzyszyły mu różne rytuały i ceremonie. Obecnie wiele z tych kopców to ważne stanowiska archeologiczne, a naukowcy badają je, aby lepiej zrozumieć ich kulturowe i historyczne znaczenie.

Katakumby

Katakumby to podziemne tunele lub przejścia, w przeszłości używane do celów pochówku. Były używane głównie przez starożytne cywilizacje do grzebania zmarłych, a później przez chrześcijan w okresie Cesarstwa Rzymskiego jako sposób na grzebanie męczenników i świętych. Tunele często zawierają skomplikowane sieci tuneli i komór, z wyszukanymi grafikami i dekoracjami.

Katakumby zwykle znajdują się na obszarach z miękkimi, porowatymi skałami, takimi jak wapień lub tuf. Ten rodzaj skały jest łatwiejszy do wydobycia i umożliwia cyrkulację powietrza, co pomaga w naturalny sposób zachować ciała. Katakumby oferują cenny wgląd w starożytne wierzenia i tradycje, ujawniając przekonania religijne i społeczne ludzi, którzy je stworzyli. Ponadto badanie katakumb dostarcza ważnych informacji na temat starożytnych praktyk pogrzebowych, a także rozprzestrzeniania się i ewolucji chrześcijaństwa.

Katafalk

Katafalk to elegancka konstrukcja ceremonialna, która służy jako podstawa do przechowywania trumny lub trumny zmarłej osoby podczas jej ostatecznego pożegnania. Zasadniczo jest to podwyższona platforma ozdobiona różnymi symbolicznymi elementami, takimi jak kwiaty, świece i inne artefakty, które odzwierciedlają osobowość, wierzenia i kulturę zmarłego.

Projekt i budowa katafalku w dużym stopniu zależą od kulturowych i religijnych tradycji upamiętnianej osoby.

Cenotaf

Symboliczny grobowiec lub pomnik wzniesiony na cześć osoby, której szczątki znajdują się gdzie indziej lub której ciała nie można znaleźć, nazywa się cenotafem. Cenotaf mógł być również wzniesiony dla żołnierzy, którzy zginęli na wojnie, lub dla grupy ludzi, którzy zginęli w katastrofie lotniczej. Na przykład w wielu krajach Europy wzniesiono wiele cenotafów dla żołnierzy poległych w czasie wojen światowych.

Słowo cenotaf ma pochodzenie greckie i wywodzi się od słowa oznaczającego pusty grób.

Grobowiec komorowy

Grobowiec komorowy to rodzaj konstrukcji grobowej, która składa się z podziemnej komory lub połączonych ze sobą komór służących do pochówku szczątków ludzkich. Takie pochówki były powszechne w starożytnych cywilizacjach, takich jak Egipt, Grecja, Rzym i Chiny. Służyły one przede wszystkim do chowania osób o wysokim statusie lub całych rodzin. Grobowiec był często ozdobiony skomplikowanymi rzeźbami, malowidłami ściennymi i innymi wyrazami artystycznymi charakterystycznymi dla kultury i okresu, w którym został zbudowany.

Grobowce komorowe były zróżnicowane pod względem projektu i konstrukcji, niektóre były wykonane z kamienia lub cegły, inne zostały wykute w formacjach skalnych. Wielkość grobowców była również zróżnicowana, niektóre były wystarczająco duże, aby pomieścić wiele ciał, podczas gdy inne były przeznaczone do pojedynczych pochówków. Niezależnie od projektu, komora grobowa była ważnym kamieniem milowym w ewolucji praktyk pochówku, oferując cenny wgląd w wierzenia i wartości starożytnych kultur.

Kolumbarium

Kolumbarium to konstrukcja przeznaczona do przechowywania skremowanych szczątków zmarłych osób. Struktury te można znaleźć na cmentarzach, kościołach lub innych miejscach pamięci. Kolumbaria mogą przybierać różne formy, od prostych nisz w ścianie po ozdobne budynki lub konstrukcje.

Kolumbaria są używane od wieków, a niektóre z najstarszych znanych budowli pochodzą ze starożytnego Rzymu. Obecnie kolumbaria są popularną opcją dla tych, którzy wybierają kremację jako ostateczną dyspozycję. Zapewniają bezpieczne i pełne szacunku miejsce upamiętnienia szczątków bliskich, jednocześnie umożliwiając łatwy dostęp rodzinie i przyjaciołom, którzy chcą złożyć wyrazy szacunku.

Dolmen

Dolmen to rodzaj megalitycznego grobowca składającego się z dwóch lub więcej pionowych kamieni podtrzymujących poziomą kamienną płytę lub zwieńczenie. Struktury te zwykle znajdują się na obszarach, na których kiedyś żyły społeczności prehistoryczne, takich jak Europa i Azja. Dolmeny były używane jako komory grobowe i często były pokryte ziemią lub innymi materiałami, aby utworzyć kopiec lub kopiec.

Są to jedne z najwcześniejszych przykładów ludzkiej konstrukcji, sięgające neolitu. Dolmeny zostały zbudowane przy użyciu prostych narzędzi i technik, a sam rozmiar i ciężar kamieni użytych do ich budowy czynią je niezwykłym osiągnięciem inżynierii swoich czasów. Dolmeny często znajdują się w skupiskach, co sugeruje, że były używane przez społeczność lub plemię do wielu pochówków przez dłuższy czas.

Epitafium

Epitafium to krótki napis, który pojawia się na nagrobku lub pomniku, upamiętniający zmarłą osobę. Zwykle zawiera imię i nazwisko osoby, daty urodzenia i śmierci oraz krótką wiadomość lub hołd. Epitafia mogą również zawierać uczucia religijne lub filozoficzne, takie jak modlitwy, cytaty lub poezję epitaficzną.

Epitafia były używane przez różne kultury na przestrzeni dziejów jako sposób na oddanie hołdu zmarłemu. Inskrypcje te często przynoszą pocieszenie i ukojenie bliskim odwiedzającym grób, przypominając o życiu i spuściźnie pochowanej tam osoby.

Gonbad

Gonbad to termin używany w architekturze perskiej w odniesieniu do rodzaju wieży z kopułą lub grobowca zbudowanego jako pomnik wybitnej postaci. Zwykle zbudowana z cegły lub kamienia kopuła gonbadu zwykle spoczywa na ośmiokątnej lub kwadratowej podstawie. Wnętrze tych struktur często zawiera skomplikowane projekty i wzory, podczas gdy na zewnątrz można ozdobić ozdobne detale lub wyszukane kafelki.

Gonbadowie mają bogatą historię w architekturze perskiej i tureckiej, sięgającą XI wieku. Pierwotnie służyły jako mauzolea dla władców i innych ważnych osobistości, struktury te ewoluowały z czasem, aby służyć różnym celom. Oprócz tego, że są używane jako grobowce, gonbady zostały również przekształcone w meczety, obserwatoria, a nawet wieże ciśnień.

Przedmioty grobowe

Przedmioty grobowe to przedmioty, które są pochowane obok zmarłego w grobie. Przedmioty te mają zazwyczaj na celu zapewnienie jednostce niezbędnych przedmiotów i narzędzi do życia pozagrobowego. Rodzaj przedmiotów grobowych znalezionych w miejscu pochówku może dostarczyć cennych informacji na temat kultury i wierzeń osób, które zostały tam pochowane.

Przykłady przedmiotów grobowych obejmują biżuterię, ceramikę, broń i żywność. W niektórych kulturach wraz ze zmarłymi chowano całe zwierzęta, a nawet ludzi, jako formę ofiary. Przedmioty grobowe znaleziono w miejscach pochówku z czasów starożytnych, a niektóre z najwcześniejszych znanych przykładów pochodzą z neolitu. Praktyka zakopywania przedmiotów nagrobnych obok zmarłego była szeroko rozpowszechniona w wielu różnych kulturach i cywilizacjach, w tym w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie.

Kofun

Kofun, znany również jako japoński kurhan, jest znaczącą częścią dziedzictwa kulturowego Japonii. Te kopce są znane z unikalnych projektów w kształcie dziurki od klucza, które były używane do grzebania cesarzy i innych wysokich rangą urzędników w okresie Kofun (250-538 ne). Kopce zostały zbudowane z ziemi i kamienia, a niektóre mogą mieć nawet 500 metrów długości.

Okres Kofun to kluczowy okres w historii Japonii, w którym kraj był świadkiem znaczących zmian kulturowych i społecznych. Same kopce oferują cenny wgląd w starożytne japońskie zwyczaje pogrzebowe, hierarchie społeczne oraz ogólne możliwości architektoniczne i inżynieryjne kraju.

Mauzoleum

Mauzoleum to monumentalna budowla budowana zazwyczaj dla zmarłych. Jest to wolnostojący, naziemny budynek, często z dużą kopułą lub innymi charakterystycznymi elementami architektonicznymi. Mauzolea można znaleźć w całej historii iw różnych kulturach, w tym w starożytnych cywilizacjach egipskich, greckich i rzymskich.

Mauzolea służą jako grobowce lub pomniki, a także mogą służyć jako miejsca kultu publicznego lub pielgrzymek. Wiele mauzoleów ma wyszukane dekoracje, takie jak rzeźby, freski i mozaiki, aby uczcić zmarłych i zapewnić odpowiedni hołd ich pamięci. Niektóre mauzolea zawierają również krypty, komory lub nisze do pochowania dodatkowych szczątków lub relikwii.

Megalityczny grobowiec

Grobowiec megalityczny to rodzaj prehistorycznego grobowca zbudowanego z dużych, nieoszlifowanych kamieni, zwanych również megality. Większość z tych grobowców została zbudowana w epoce neolitu i brązu, około 4000 do 2000 pne.

Grobowce megalityczne występują w różnych formach, w tym grobowiec korytarzowy, grobowiec klinowy i dolmen. Grobowce przelotowe charakteryzują się długim, wąskim przejściem prowadzącym do komory grobowej, natomiast grobowce klinowe mają komorę w kształcie klina, która zwęża się ku końcowi. Z drugiej strony dolmeny składają się z dwóch lub więcej pionowych kamieni podtrzymujących poziomy zwieńczenie, tworząc rodzaj komory lub portalu. Grobowce te były często używane do pochówków zbiorowych, w których pochowano kilka osób w tej samej komorze.

Nekropolia

Nekropolia to duży cmentarz lub miejsce pochówku, zwykle kojarzone ze starożytnymi cywilizacjami.

Koncepcja nekropolii jest ściśle związana z wierzeniami religijnymi starożytnych cywilizacji, które je zbudowały. Kultury te wierzyły, że zmarli nie tylko odeszli, ale raczej nadal istnieli w jakiejś formie w zaświatach. W związku z tym ważne było zapewnienie im miejsca do odpoczynku, które było odpowiednie dla ich statusu w życiu pozagrobowym.

Nekropolie mogą się znacznie różnić pod względem wielkości i złożoności. Niektóre mogą składać się z prostych grobowców lub grobów, podczas gdy inne mogą być rozbudowanymi konstrukcjami składającymi się z wielu komór, a nawet podziemnych miast.

Ossuarium

Ossuarium to pojemnik lub budynek do przechowywania szczątków szkieletowych. Ta praktyka kulturowa, znana również jako kostnica lub dom kości, była stosowana przez różne społeczeństwa na przestrzeni dziejów. Ossuaria były powszechnie używane do pochówków wtórnych, gdzie szczątki umieszczano po rozkładzie ciała. Były również używane do przechowywania kości wielu osób, często rozdzielonych przez rodzinę lub status społeczny. Zazwyczaj ossuaria były wykonane z trwałych materiałów, takich jak kamień lub ceramika, a czasami były ozdobione skomplikowanymi rzeźbami lub inskrypcjami.

Wykuty w skale grobowiec

Grobowiec wykuty w skale to rodzaj struktury pochówku praktykowanej w starożytności, charakteryzujący się wykuciem w litej formacji skalnej. Grobowce wykute w skale były zazwyczaj używane przez bogatych i potężnych, ponieważ ich stworzenie wymagało znacznych zasobów i siły roboczej.

Jedną z głównych zalet grobowców wykutych w skale była ich trwałość. W przeciwieństwie do grobowców naziemnych, które są podatne na wietrzenie i rozkład, grobowce wykute w skale mogą wytrzymać żywioły przez stulecia, a nawet tysiąclecia. Ponadto wykute w skale grobowce zapewniały poziom bezpieczeństwa i prywatności, z którymi nie mogły się równać grobowce naziemne. Trudno dostępny charakter tych grobowców oznaczał, że było mniej prawdopodobne, że zostaną one zakłócone przez rabusiów grobowców lub inne nieupoważnione osoby.

Sarkofag

Sarkofag to rodzaj trumny używanej w starożytności do przechowywania szczątków zmarłej osoby. Zwykle jest wykonany z kamienia, takiego jak wapień, granit lub marmur, i misternie rzeźbiony z obrazami i wzorami związanymi z życiem lub wierzeniami zmarłego.

Sarkofagi były popularne w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie, a najwcześniejsze przykłady pochodzą z okresu Starego Państwa w Egipcie. Były zazwyczaj zarezerwowane dla klas wyższych i często umieszczano je w grobowcach lub komorach grobowych.

Oprócz swojej podstawowej funkcji jako pojemnika na zmarłych, sarkofagi służyły również celom ceremonialnym. Były często używane w procesjach pogrzebowych i eksponowane w widocznym miejscu podczas obrzędów pogrzebowych.

Stela

Stela odnosi się do pionowego, wolnostojącego pomnika wykonanego z kamienia lub innego trwałego materiału, często używanego do celów pamiątkowych, religijnych lub pogrzebowych. Stele odegrały znaczącą rolę w wielu kulturach i cywilizacjach na przestrzeni dziejów.

W starożytnym Egipcie stele były powszechnie używane jako nagrobki, upamiętniające ważne wydarzenia lub honorujące ważne osoby. Inskrypcje na tych stelach były zwykle pisane hieroglifami.

W starożytnej Grecji stele były również używane jako nagrobki i opatrzone imieniem i nazwiskiem oraz szczegółami życia zmarłego. Obrazy lub rzeźby na stelach często przedstawiały sceny z życia osoby, jej zawodu lub statusu społecznego.

  1. Encyclopedia Britannica & Merriam-Webster.com
  2. „The Christian Catacombs of Rome: History, Decoration, Inscriptions”, Vincenzo Fiocchi Nicolai, Fabrizio Bisconti & Danilo Mazzoleni, Schnell & Steiner, ISBN: 9783795411947
  3. Grave goods in early medieval burials: messages and meanings„, Heinrich Härke, Mortality, Promoting the interdisciplinary study of death and dying, Volume 19, 2014
  4. „The Oxford Handbook of the Archaeology of Death and Burial”, Sarah Tarlow (Editor) & Liv Nilsson Stutz (Editor), Oxford University Press, ISBN: 9780199569069
  5. „Death and Burial in the Roman World”, J. M. C. Toynbee, Johns Hopkins University Press, ISBN: 9780801855078
  6. „The Archaeology of Death and Burial”, Mike Parker Pearson, Texas A&M University Press, ISBN: 9781585440993
  7. „Death and the Afterlife: A Cultural Encyclopedia”, Richard P. Taylor, ABC-CLIO, ISBN: 978-0874369397