Volgens een artikel gepubliceerd in PLOS ONE bevinden zich in de diepten van het meer van Bracciano in de regio Lazio de overblijfselen van de oudst bekende boten in het Middellandse-Zeegebied.1
Vijf boten gevonden in de oude nederzetting La Marmotta, ongeveer 35 kilometer ten noordwesten van Rome, onthullen de maritieme vaardigheden en technologische vooruitgang in de zeevaart van neolithische gemeenschappen in Italië.
Door onderzoeken uitgevoerd met behulp van de radiokoolstofdateringmethode is vastgesteld dat de boten tussen 5700 voor Christus en 5100 voor Christus zijn gebouwd, dat wil zeggen ongeveer 7000 jaar geleden. Bij de bouw van deze boten zijn verschillende houtsoorten gebruikt, waaronder eiken, beuken, populieren en elzen.
De boten, die zich onderscheiden door geavanceerde timmertechnieken en functionele ontwerpen binnen de context van de vroeg-neolithische omstandigheden, helpen ons te begrijpen hoe oude zeelieden overleefden. De naast de boten gevonden T-vormige houten voorwerpen, die waarschijnlijk werden gebruikt om maritieme uitrusting te repareren, vormen een van de bewijzen dat deze boten niet alleen in de binnenwateren maar ook op open zee werden gebruikt.
| Kano | Materiaal | Lengte | Breedte |
|---|---|---|---|
| Marmotta 1 | Eik (Quercus sp.) | 10,43 m (34,4 ft) | 1,15 m (3,9 ft) |
| Marmotta 2 | Els (Alnus sp.) | 5,4 m (17,8 ft) | 0,40 m (1,3 ft) |
| Marmotta 3 | Els (Alnus sp.) | 8,35 m (27,4 ft) | 0,58 m (1,1 ft) |
| Marmotta 4 | Populier (Populus sp.) | ? | 0,65 m (2,2 ft) |
| Marmotta 5 | Beuk (Fagus sylvatica) | 9,5 m (31,2 ft) | 0,60 m (1,1 ft) |
De auteurs van het artikel zeggen dat het moeilijk is om de grenzen van de nederzetting La Marmotta te bepalen op basis van de informatie verkregen door archeologische opgravingen, waardoor het mogelijk is dat een groot deel van het gebied nog niet is opgegraven. Ze geloven ook dat als het onderzoek en de opgravingen doorgaan, veel boten die tot op de dag van vandaag bewaard zijn gebleven, in de diepten van het meer van Bracciano te vinden zijn.
La Marmotta en zijn omgeving in de prehistorie
Voor zover bekend arriveerden de eerste mensachtigen ongeveer 850.000 jaar geleden op het Italiaanse schiereiland.2 Aan de andere kant dateren de eerste sporen van het bestaan van homo sapiens uit het begin van het Boven-Paleolithicum.3 La Marmotta en de omliggende regio zijn echter arm aan vondsten uit de paleolithische en mesolithische perioden. Daarom is de informatie over de pre-neolithische periode van deze regio beperkt.
De Neolithische periode verwijst naar het tijdperk in de menselijke geschiedenis waarin de jager-verzamelaars en de nomadische manier van leven werden opgegeven ten gunste van de landbouw en het vaste leven. De neolithische periode in de regio Lazio, inclusief La Marmotta, vertoont over het algemeen vergelijkbare kenmerken als de neolithische periode in andere regio’s van Italië.
Er wordt aangenomen dat de neolithische periode in Lazio rond 6000 v.Chr. begon en zich uitstrekte tot het 4e millennium v.Chr. Nederzettingen in Lazio werden doorgaans gesticht op de hellingen van heuvels, in de buurt van rivieren of in vruchtbare valleien. Deze nederzettingen bevatten vaak eenvoudige huizen van steen of lemen baksteen.
Er wordt aangenomen dat La Marmotta tegen het einde van de periode in een handelscentrum veranderde.
- Gibaja JF, Mineo M, Santos FJ, Morell B, Caruso-Fermé L, Remolins G, et al. (2024) The first Neolithic boats in the Mediterranean: The settlement of La Marmotta (Anguillara Sabazia, Lazio, Italy). PLoS ONE 19(3): e0299765. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0299765[↩]
- “Erano padani i primi abitanti d’Italia”, Alice Danti, National Geographic, January 20, 2012[↩]
- “Fossil Teeth Put Humans in Europe Earlier Than Thought“, John Noble Wilford, New York Times, November 2, 2011[↩]
