Romanya’daki Bran Kalesi Gerçekten Drakula’nın Şatosu mu Yoksa Kurgusal Bir Mitin Parçası mı?

Bran Kalesi, Transilvanya, Romanya

Transilvanya’nın merkezinde yer alan Bran Kalesi, her yıl yüz binlerce kişiyi kendine çekiyor. Peki bu kaleyi bu kadar özel ve büyüleyici kılan şey ne? Cevap, edebiyat ve tarihin en korkulan karakterlerinden biri olan Kont Drakula ile potansiyel bağlantısında yatıyor.

Bran Kalesi Nerede?

Bran Kalesi, Romanya’nın kaleleriyle ve tarihi zenginlikleriyle ünlü Transilvanya bölgesindeki Brașov kentinin yaklaşık 25 kilometre güneybatısındaki Bran köyünde yer almaktadır.

Transilvanya
Transilvanya, Romanya’nın batı ve orta bölgelerini kapsayan tarihi bir bölgedir. Adı Latince “ormanların ötesi” anlamına gelen Transsilvania’dan gelir. Erdel olarak da bilinen Transilvanya, tarih boyunca Macar, Alman, Rumen ve Türk gibi bir çok farklı etnik grubun etkisi altında kalmıştır.

Mavi saat sırasında Bran Kalesi.
Fotoğraf: Ryanawsomemccleary (Wikimedia) ©️CC BY-SA 4.0 DEED

Bran Kalesi Ne Zaman Yapıldı?

Bran Kalesi, bir dini tarikat olan Töton Şövalyeleri tarafından 13. yüzyılda yapılan eski bir ahşap kalenin üzerine 14. yüzyılda inşa edilmiştir. Macaristan Kralı I. Louis, kaleyi inşa etme ve savunma ayrıcalığını, sadakatleri ve destekleri karşılığında Kronstadt Saksonlarına vermişti. Kalenin, Transilvanya ile Eflak arasındaki sınırı koruyan ve dağ geçidinden geçen ticaret yollarını koruyan stratejik bir kontrol ve savunma noktası olarak işlev görmesi amaçlanmıştı.

Kale, yüzyıllar boyunca birçok değişiklik geçirmiş, dönemin ihtiyaçlarına ve koşullarına göre görünümü ve işlevi değiştirilmiştir. Savunma noktası olmasının ötesinde, kraliyet ikametgâhı, askeri garnizon, gümrük karakolu ve hapishane olarak da kullanılmıştır. En önemli yenileme, kalenin Romanya Kraliçesi Marie’ye ait olduğu 20. yüzyılda gerçekleşmiştir. Aynı zamanda İngiltere Kraliçesi Victoria’nın torunu olan Marie, Bran Kalesi’ni kişisel koleksiyonundan sanat eserleri ve mobilyalarla süsleyerek bir yazlık ev ve müzeye dönüştürmüştü.

Kazıklı Voyvoda Gerçekten Bran Kalesi’nde Yaşadı mı?

Bran Kalesi ile ilgili en ilgi çekici ve tartışmalı sorulardan biri, İrlandalı yazar Bram Stoker’ın 1897 tarihli romanında yarattığı kurgusal Drakula karakterine ilham veren, Eflak’ın kötü şöhretli hükümdarı Kazıklı Voyvoda‘nın burada yaşayıp yaşamadığıdır.

III. Vlad ve Vlad Țepeș olarak da bilinen Kazıklı Voyvoda, 1431 yılında Transilvanya’nın Sighișoara kasabasında doğmuştu. Eflak voyvodası (prensi) olan II. Vlad Dracul’un oğluydu. Kendini Osmanlı İmparatorluğu ile savaşmaya adamış bir oluşum olan Ejderha Tarikatı‘nın (Latince: Societas Draconistarum) bir üyesiydi. III. Vlad, Rumence “ejderhanın oğlu” anlamına gelen Dracula soyadını babasının unvanından miras almıştı.

Kazıklı Voyvoda, acımasız savaş tarzıyla, özellikle de düşmanlarını tahta kazıklara geçirme şeklindeki kendine özgü işkence yöntemleriyle ünlüdür. Aynı zamanda topraklarını ve halkını Osmanlılara karşı koruduğu, Macaristan ve Polonya gibi komşu güçlerin etkisine direndiği de biliniyor.

Kazıklı Voyvoda’nın Bran Kalesi ile bağlantısına dair tarihsel veriler net değildir. Bazı kaynaklar onun çalkantılı yaşamının bir döneminde kalede misafir ya da tutuklu olarak kısa bir süre kalmış olabileceğini öne sürüyor. Ancak kalede yaşadığına ya da kaleye sahip olduğuna dair kesin bir kanıt yoktur. Kazıklı Voyvoda ile kale arasındaki ililşki, Drakula efsanesinden etkilenen ziyaretçileri çekmek amacıyla ağırlıklı olarak turizm endüstrisi tarafından kurulmuştur.

Bugün bildiğimiz şekliyle Drakula efsanesi, büyük ölçüde, Romanya’yı hiç ziyaret etmemiş ve vampir öyküsünü oluşturmak için çeşitli kaynaklardan yararlanan Bram Stoker’ın romanına dayanmaktadır. Stoker, Eflak tarihiyle ilgili bir kitap okuduktan ve burada Vlad’ın soyadını ve yaptıklarını öğrendikten sonra kahramanı için Drakula adını seçmiştir. Ayrıca Drakula’nın kalesinin Transilvanya dağlarında bir ırmağın yakınında, bir uçurumun kenarında yer aldığını belirtmiştir. Ancak Stoker’ın kalesi, onun hayal gücünün bir ürünüdür ve gerçek Bran Kalesi ile tam olarak örtüşmemektedir.

Buna rağmen Bran Kalesi, günümüzde “Drakula turizmi”nin en önemli simgesi olmayı sürdürüyor. Özellikle Cadılar Bayramı döneminde vampir temasıyla ilgili etkinliklerle on binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. Kale, Kazıklı Voyvoda ve Bram Stoker ile ilgili objelerin ve belgelerin yer aldığı kalıcı bir serginin yanı sıra Drakula’dan ilham alan geçici sanat ve edebiyat sergilerine de ev sahipliği yapıyor.

Kaleden köyün görünümü.

Bran Kalesi’ne Nasıl Gidilir?

Eğer Romanya’nın başkenti Bükreş’ten geliyorsanız, Bran’a yaklaşık 30 kilometre uzaklıkta olan Brașov’a trenle, otobüsle, taksiyle ya da araba kiralayarak gidebilirsiniz. Brașov’a vardıktan sonra Bran Kalesi’ne gitmek için başka bir otobüs ya da taksiye binebilirsiniz. Toplam yolculuk süresi trafik koşullarına bağlı olarak 3 ila 5 saat arasında değişebilir.

Yurt dışından geliyorsanız Bran Kalesi’ne en yakın havaalanı, Brașov’dan yaklaşık 12 kilometre uzaklıkta, Ghimbav’da bulunan Brașov-Ghimbav Uluslararası Havaalanı’dır (GHV). Romanya’da son 50 yılda inşa edilen ilk havaalanı olan GHV, Haziran 2023’te faaliyete geçmiştir. Havaalanından Bran Kalesi’ne taksiyle ya da servis otobüsüyle gidebilirsiniz. Yaklaşık 20 dakika süren yolun maliyeti 10 ila 20 euro civarındadır.

Ayrıca Bükreş Henri Coandă Uluslararası Havaalanı, Sibiu Uluslararası Havaalanı ya da Cluj-Napoca Uluslararası Havaalanı gibi Romanya’daki diğer havaalanlarına uçuş olup olmadığını kontrol edebilir, ardından trene, otobüse ya da taksiye binerek Brașov’a ve Bran Kalesi’ne gidebilirsiniz.

Ne Kadar Süreye İhtiyacınız Var?

Bran Kalesi’ni tam anlamıyla gezmek ve tadını çıkarmak istiyorsanız, iç ve dış mekanlarını, müzelerini (Muzeul Național Bran & Muzeul Vămii Medievale Bran) ve hediyelik eşya dükkanlarını görmek için yaklaşık iki saat ayırmanız önerilir.

Bran Kalesi

Bran Kalesi, pazartesi hariç her gün yaz sezonunda sabah 9.00’dan akşam 18.00’e dek, kış sezonunda ise sabah 9.00’dan akşam 16.00’ya dek halka açıktır. Ancak yaz sezonunda, özellikle hafta sonları ve tatil günlerinde kalenin oldukça kalabalık olabileceğini unutmayın ve ziyaretinizi buna göre planlayın.