Perseid Meteor Yağmuru Nedir? 10 İlginç Bilgi

Perseid Meteor Shower

Perseid Meteor Yağmuru, Dünya’nın Swift-Tuttle denen bir kuyruklu yıldızın uzayda bıraktığı kalıntılar arasından geçmesiyle meydana gelir. Küçük parçacıklardan ve tozdan oluşan bu kalıntılar atmosferimize girince gökyüzünde genellikle “meteor” ve “kayan yıldız” olarak adlandırılan göz kamaştırıcı ışık çizgileri oluştururlar. Her yıl Ağustos ayında meydana gelen bu olay, yıldız gözlemcileri ve astronomi meraklılarının kalbinde özel bir yere sahiptir.

Perseid Meteor Yağmuru’nun Özellikleri

Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının yörüngesi boyunca uzanan toz-kum benzeri küçük parçacıklardan oluşan kozmik enkaz yığını Perseid Bulutu olarak adlandırılır. Perseid Meteor Yağmuru, yukarıda da bahsedildiği gibi, Dünya’nın yörüngesinin Perseid Bulutu’yla kesişmesinden kaynaklanır.

Bu meteor yağmuru, tipik olarak Temmuz ortasından Ağustos sonuna kadar etkisini gösterir. Ancak pik noktası, Perseid Bulutu’ndaki parçacık yoğunluğunun konumuna bağlı olarak 10 ila 14 Ağustos arasında gerçekleşir. Pik sırasında meteor sayısı saatte yaklaşık 60 ila 80’e ulaşır.

Perseid Meteor Yağmuru
Bir Perseid meteoru atmosfere girdiğinde tutuşurarak genellikle bir saniyeden daha kısa bir sürede yok olur.

Gözlemler, meteorik aktivitenin Dünya’nın yörünge hareketine bağlı olarak gece yarısı ile öğlen arasındaki zaman diliminde maksimuma ulaştığını, dolayısıyla şafak öncesi saatlerin meteor gözlemi için en uygun saatler olduğunu ortaya koyuyor. Bu bağlamda Türkiye’nin doğusu için gece 00.00 ile 04.00 arasının, Türkiye’nin batısı için ise gece 00.00 ile 04.30 arasının ideal saatler olduğu söylenebilir.

Swift-Tuttle Kuyruklu Yıldızı

Swift-Tuttle, oldukça eliptik bir yörüngeye sahip periyodik bir kuyruklu yıldızdır. 19. yüzyılın ortalarında Lewis Swift ve Horace Parnell Tuttle tarafından bağımsız olarak keşfedilmiştir.

Swift-Tuttle’ın yörüngesi, Dünya’nın yörüngesi ile kesiştiği için tehlike potansiyeli olan bir obje olarak sınıflandırılır. Ancak, öngörülebilir gelecekte gezegenimiz için yakın bir tehdit oluşturmuyor. Swift-Tuttle, Güneş Sistemi’nden en son 1992’de geçmişti ve 2126 yılına kadar geri dönmeyecek.

2016’daki Perseid Meteor Yağmuru

Perseid Meteor Yağmuru’nu İzlemek İçin En İyi Yerler

Perseid Meteor Yağmuru’nu gözlemlemek için en uygun konumu seçmek, bu eşsiz deneyimin belki de en önemli parçasıdır. Gözlem sırasında çok sayıda meteora tanık olabilmek için dikkate almanız gereken bazı faktörler bulunmaktadır:

Kuzey Yarım Küre: Perseid Meteor Yağmuru, Kahraman (Perse) Takımyıldızı’ndan yayılıyormuş gibi gözükür. Bu nedenle Kuzey Yarımküre’de yer almanız, Güney’dekilere göre bir adım önde olmanız demek.

Işık Kirliliğinden Uzak Yerler: En önemli faktör, ışık kirliliğinden uzak bir konum seçmektir. Kırsal bölgeler ya da dağlık alanlar, gökyüzünün daha karanlık ve temiz gözükmesini sağlar. Böylece meteorların parlaklığını daha iyi gözlemleyebilirsiniz. Bu nedenle şehir ışıklarından uzaklaşabildiğiniz kadar uzaklaşın. Gözlem yapacağınız yerde ateş yakmamaya ve ışık kullanmamaya özen gösterin. Hatta Ay’ın parlaklığını ve doğuş-batış saatini not alın. Örneğin bulunduğunuz konumda Ay’ın doğuş saati 2.00 ise, gözlemlerinizi 00.00 ile 2.00 arasına planlayın. Ay’ın parlaklığının görüşünüzü etkileyebileceğini unutmayın.

Gökyüzünün Görünürlüğü: Gözlem yapacağınız yerin gökyüzünün geniş bir bölümünü görebileceğiniz bir konumda olması önemlidir. Geniş bir görüş açısı, meteorların daha büyük bir alanda gözlemlenmesine, dolayısıyla daha çok meteor görmenize olanak tanır.

Yüksek Rakımlı Alanlar: Meteor yağmurlarını yüksek rakımlı bölgelerden izlemek, daha iyi bir deneyim sunabilir. Yüksek tepeler ya da yayla gibi alanlar, gökyüzünü daha geniş bir açıyla gözlemlemenize yardımcı olabilir.

Hava Koşulları: Gözlem yapacağınız yerin hava koşulları da önemlidir. Açık bir hava, sissiz bir ortam ve bulutsuz bir gökyüzü, meteorların rahatlıkla görülmesini sağlar.

2023’te Perseid Meteor Yağmuru Ne Zaman?

2023’teki Perseid Meteor Yağmuru, 12 Ağustos’u 13 Ağustos’a bağlayan gece zirveye ulaşacak. Gece yarısı ile şafak arasındaki zaman dilimi gözlem için ideal saatler. Ayrıca Ay, 16 Ağustos’ta yeni ay evresine gireceğinden, Ay faktörlü ışık kirliliğinin etkisi bu yıl minimum düzeyde olacak. Diğer bir avantaj da 13 Ağustos’un haftasonuna denk gelmesi. Geriye kalan tek şey, bulunduğunuz yerdeki hava durumunu kontrol etmek.

Perseid Meteor Yağmuru Hakkında 10 İlginç Bilgi

1. Perseid Meteor Yağmuru’nu oluşturan parçacıklar, 80 kilometrenin (50 mil) üzerindeki irtifalarda parçalanarak yok olurlar. Dolayısıyla insanlar için, hatta uçaklar için bile bir risk oluşturmazlar.

2. Perseid meteorlarının büyük bir çoğunluğu kum tanecikleri kadardır. Yalnızca az bir bölümü bezelye ya da zeytin boyutuna ulaşabilir.

3. Perseid meteorları saniyede 59 kilometreye (saniyede 37 mil) varan hızlara ulaşabilirler.

4. Perseid meteorlarının ışıma ya da yayılma noktası Kahraman (Perse) takımyıldızı çevresidir. Bu nedenle meteor yağmuru bu takımyıldızın adını almıştır.

5. Perseid meteorları, ışımanın konumu nedeniyle Kuzey Yarımküre’de daha belirgindir. Bununla birlikte, Güney Yarımküre’de de gözlemlenebilir.

6. Perseid Meteor Yağmuru’nu gözlemlemek için en iyi zaman, genellikle gece yarısından sonra ve şafak sökmeden önceki zaman arasıdır.

7. Perseid meteorlarının görünürlüğü Ay’ın evresinden etkilenebilir. Bu nedenle yeni ay ve hilal pozitif, yarım ay ve dolunay negatif etkiye sahiptir.

8. Perseid Meteor Yağmuru binlerce yıldır gözlemleniyor. Çinli astronomlar meteor yağmurunu Demir Çağı‘ndan kısa bir süre sonra tarihe not düştüler.

9. Meteorik aktivitenin yoğunluğu, kuyruklu yıldızın uzamsal yönelimi ve artık enkaz alanının yoğunluğu gibi faktörler nedeniyle yıllık olarak dalgalanabilir.

10. Birçok astronomi kulübü, Perseid Meteor Yağmuru sırasında halka açık gözlem etkinlikleri düzenler. Bu etkinlikler, astronomi hakkında bilgi edinme ve diğer meraklılarla birlikte meteor gösterisinin keyfini çıkarma şansı sağlar.

  • HUGHES, David W. The Perseid meteor shower. Earth, Moon, and Planets, 1995, 68.1-3: 31-70
  • Wikipedia contributors. (2023, August 7). Perseids. In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved 23:18, August 9, 2023