Jedna z najstarszych synagog została odkryta w starożytnym greckim mieście Fanagoria w Rosji

Jedna z najstarszych synagog została odkryta w starożytnym greckim mieście Fanagoria w Rosji

Archeolodzy w Rosji odkryli pozostałości jednej z najstarszych synagog na świecie w starożytnym greckim mieście Fanagoria, położonym w pobliżu Morza Czarnego.

Skrupulatne badania archeologiczne przeprowadzone w enklawie Fanagoria, położonej na malowniczym półwyspie Taman w południowo-zachodniej części Rosji, przyniosły niezwykły przełom o ogromnym znaczeniu historycznym.

Pochodzące z połowy VI wieku pne i założone przez nieustraszonych greckich osadników stanowisko archeologiczne odsłoniło fascynujące okno na starożytną przeszłość ludzkości, ukazując jedną z najwcześniejszych synagog znanych cywilizacji.

Kieruje tym wspólnym wysiłkiem zespół naukowców wywodzących się z wybitnego Instytutu Archeologii, czołowego oddziału szanowanej Rosyjskiej Akademii Nauk. Dzięki ich nieustannemu poświęceniu i niezachwianemu zaangażowaniu odsłonili fundamentalną strukturę synagogi położonej na uświęconych terenach Fanagorii.

Fanagoria
Starożytne miasta greckie w północnej części Morza Czarnego
Fotografia: Amitchell125 (Wikimedia) ©️CC BY-SA 3.0

Układ architektoniczny dawnej synagogi, charakteryzujący się drobiazgowym wykonaniem, ma formę reprezentacyjnego prostokąta o długości 21 metrów i szerokości prawie 6 metrów. Ten projekt harmonijnie obejmuje dwie odrębne komory, z których każda jest świadectwem dominującej filozofii projektowania tej odległej epoki.

Ściany tego świętego sanktuarium ukazują misterną grę malowideł i skrupulatnie wykonanych płytek, przypominającą archeologiczne płótno czekające na interpretację. Uświęcona przestrzeń odsłania urzekający zestaw artefaktów, z których każdy jest portalem do praktyk i rytuałów, które kiedyś rozwijały się w tych czcigodnych murach.

Wśród odkrytych skarbów są wspaniale rzeźbione marmurowe menory, misternie wykonane stoły przeznaczone do ceremonii religijnych oraz fragmenty majestatycznych marmurowych kolumn, które niegdyś zdobiły duchową siedzibę. Ponadto fragmenty zwietrzałych marmurowych steli, ozdobione zagadkowymi inskrypcjami i sugestywnymi obrazami, dodają warstwie tajemniczości i zagadki do rozwijającej się narracji.

Opierając się na skrupulatnie zebranych ustaleniach badaczy, sugeruje się, że początki tej starożytnej synagogi sięgają I wieku naszej ery, obejmując tym samym imponujący okres dwóch tysięcy lat. Połączenie odzyskanych artefaktów splata fascynującą i sugestywną narrację – narrację, która w przejmujący sposób podkreśla niezwykłą odporność synagogi na pięć wieków historycznych perypetii. Kulminacją tej trwałej spuścizny jest przejmująca ostateczność pośród burzliwych wydarzeń, które przetoczyły się przez Fanagorię w połowie VI wieku, skutecznie kończąc jej wspaniałe starożytne dziedzictwo.

Fanagoria
Pozostałości synagogi
Fotografia: Oleg Deripaska Volnoe Delo Foundation

W szerszym kontekście ewolucji synagog odkrycie w Fanagorii odgrywa kluczową rolę, dostarczając obiektywu, przez który można zobaczyć dynamiczne zmiany w architekturze sakralnej na przestrzeni dziejów. Ponieważ korzenie synagog sięgają III wieku pne, ich architektoniczna obecność rozkwitła z nową energią w III wieku naszej ery. Na tym tle historycznych nurtów synagoga Fanagoria jawi się jako czcigodny przykład, wymownie ucieleśniający wczesne architektoniczne przejawy wiary, które pozostawiły trwały ślad w tkance historii ludzkości.

Judaizm w Fanagorii

Fanagoria, wybitna kolonia hellenistyczna położona na północno-wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, jest intrygującym miejscem zbieżności kultur i różnorodności religijnej. Podczas gdy dominujące środowisko duchowe było niewątpliwie charakteryzowane przez grecki politeizm, fragmenty historiograficzne i pozostałości archeologiczne sugerują zniuansowaną obecność judaizmu w tkance społeczeństwa Fanagorian.

W tej kosmopolitycznej enklawie żydowscy wędrowni handlarze i osadnicy rzekomo stworzyli enklawę, która łączyła się z dominującymi prądami społeczno-gospodarczymi. To środowisko prawdopodobnie zrodziło skomplikowane wzorce międzykulturowej interakcji, sprzyjając środowisku sprzyjającemu wymianie towarów, idei, a nawet praktyk religijnych. Podczas gdy zachowany korpus historyczny dostarcza skąpych bezpośrednich świadectw, poszlaki wskazują na prawdopodobne istnienie instytucji przypominających synagogi lub przestrzeni kongregacyjnych, w których być może odbywały się żydowskie rytuały i nabożeństwa.

Rozszerzając nasze spojrzenie na szersze spektrum judaistycznej obecności wokół Morza Czarnego, wyłania się analogiczny wzorzec zaangażowania w rdzenne kultury i wyznania. Miasta portowe rozsiane po wybrzeżu Morza Czarnego były schronieniem dla różnych społeczności żydowskich, wzmacniając w ten sposób rozprzestrzenianie się tej monoteistycznej wiary w całym regionie. Przypływy i odpływy handlu i przedsiębiorstw morskich ułatwiły istny zbieg jednostek i prądów kulturowych, przyspieszając przekazywanie nie tylko dóbr materialnych, ale także zasad duchowych.

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments