De bloedeed is een ritueel, meestal tussen twee mannen, dat een symbolisch gevoel van gehechtheid en eeuwige vriendschap geeft. Rituelen met een bloedeed, die in de oudheid gebruikelijk waren onder nomadische volkeren, werden in de loop van de tijd ook beoefend in gevestigde samenlevingen. Degenen die het ritueel van de bloedeed beoefenen, worden bloedbroeders genoemd en ze zijn bondgenoten tot de dood in het aangezicht van de vijand.
Bloedeed in de Scythen
De Scythen waren een nomadisch volk dat rond de 7e eeuw voor Christus de Pontische Steppen en West-Centraal-Azië bewoonde. Hoewel niet precies bekend is waar ze eerder woonden, wordt aangenomen dat ze uit het oosten of zuidoosten kwamen.
Scythen dreven eeuwenlang handel met Griekse stadstaten in het zuiden en westen. Ze exporteerden over het algemeen dierlijke producten zoals bont, in ruil daarvoor kregen ze wijn en landbouwproducten.
De commerciële relatie tussen de Scythen en de oude Grieken zorgde ervoor dat beide samenlevingen door elkaar werden beïnvloed. Om deze reden zijn de eersten die over de sociale structuur van de Scythen praten, meestal oud-Griekse historici.
De eerste gedetailleerde informatie over de rituelen van de bloedeed van de Scythen werd geschreven door de Carische historicus Herodotus, die leefde in de 5e eeuw voor Christus.
Volgens Herodotus gieten de Scythen hun eigen bloed in een aarden pot tijdens de bloedeedceremonie. Hiervoor gebruiken ze een klein doordringend voorwerp of zwaard. Dan mengen ze dit bloed met wijn en drinken het op. Soms bieden ze dit drankje zelfs aan aan belangrijke mensen die er zijn. Mensen die elkaars bloed drinken of likken worden vanaf dat moment als bloedbroeders beschouwd. Een vriendschap die zal duren tot de dood voor hen wordt geboren.
Max Ebert, een professor in de prehistorie, schreef dat tijdens bloedeedrituelen soms hoorns worden gebruikt in plaats van aarden potten om te drinken.1
Volgens İlhami Durmuş, een professor in de geschiedenis, zijn de rituelen in de Scythen hetzelfde als de bloedeedceremonies bij de oude Turken.2
Bloedeed bij de Hunnen en het Xiongnu-volk
Nikita Jakovlevitsj Bichoerin, een Russische sinoloog, verklaarde dat ceremonies vergelijkbaar met het ritueel van de bloedeed van de Scythen ook werden beoefend onder het Xiongnu-volk.
In de 1e eeuw voor Christus werd een wit paard geofferd tijdens de ceremonie die plaatsvond op de top van een berg tussen Ho-han-ye, de leider van het Xiongnu-volk, en de Chinese ambassadeurs. Toen doopte Ho-han-ye zijn zwaard in wijn gemengd met bloed en dronk deze wijn met een schedelkop.
Het organiseren van de ceremonie op een berg lijkt verband te houden met de bergcultus. Bergen werden in veel gemeenschappen als heilig beschouwd, omdat men dacht dat ze dicht bij God stonden. Bovendien is het offeren van een wit paard een veel voorkomende traditie onder nomadische stammen. Omdat het paard een van de heilige dieren van de nomaden is. En de witte kleur is een symbool van onschuld en zuiverheid, zoals je zou kunnen raden.
Ook stelt J.J.M. De Groot, historicus en sinoloog, dat tijdens de eedceremonie tussen het Xiongnu-volk en de Chinezen witte paarden werden geofferd en bloederige drankjes werden gedronken.3
Er wordt gedacht dat tradities van bloedeed zich naar Europa verspreidden door de migratie van stammen en soortgelijke eedrituelen werden beoefend onder de Hunnen.
In dit verband kan de bloedeedceremonie tussen de leiders van de zeven Hongaarse stammen als voorbeeld worden gegeven.
Deze ceremonie is bijna hetzelfde als de eedceremonie van zowel Scythen als Hunnen.
Bloedeed en Bloedbroederschap in Andere Samenlevingen
De tradities van bloedeed geërfd van de Scythen en Hunnen werden op dezelfde manier voortgezet door andere gemeenschappen in de regio. De Britse archeoloog Ellis Minns verklaarde dat deze rituelen gebruikelijk waren onder Hongaren en Koemanen.4
Met het verschijnen van de Göktürken werden het zwaard en mes prominenter in de eedceremonies. Dit lijkt verband te houden met de heiligheid van ijzer in de Göktürken, bekend als een smidse-gemeenschap.
Abdülkadir İnan, een historicus en folklorist, schreef dat eedceremonies ook onder Oeigoeren werden beoefend en dat Oeigoeren eedwijn dronken.5
Op basis van de Gísla Saga kan worden gezegd dat bloededen ook in Scandinavische gemeenschappen werden beoefend….
In het Lokasenna-gedicht, dat vermoedelijk in de 10e of 11e eeuw is geschreven, staat dat Odin en Loki bloedbroeders zijn.
Bloed en Wijn
Het bloederige wijndrinkritueel dat door de Oudheid heen werd gezien, werd later in veel gemeenschappen vervangen door alleen wijn. Oorspronkelijk uitgevoerd als zowel een offer- als votumritueel, kreeg dit ritueel geleidelijk aan symbolische betekenissen. Met wijn die het echte bloed verving, werd het een meer abstracte praktijk binnen religieuze en sociale ceremonies.
Wijn is een veelgebruikte metafoor in zowel kunst als literatuur. Vooral in mythologische vertellingen en klassieke werken verschijnt de overvloed aan wijn als een symbool van goddelijke vruchtbaarheid en heilige vreugde. In de kunst symboliseert het bloed, liefde, rijkdom en plezier, terwijl het in spirituele leerstellingen en esoterische tradities wordt geassocieerd met transformatie en wedergeboorte. Daarom wordt het niet alleen gezien als een wereldse drank, maar ook als een metafysisch kanaal.
- “Südrußland: Skytho-Sarmatische Periode”, Max EBERT, deGruyter, ISBN: 9783111915067[↩]
- “İskitler”, İlhami DURMUŞ, Akçağ Yayınları, ISBN: 9786055413958[↩]
- “Die Hunnen Der Vorchristlichen Zeit”, Jan Jakob Maria De Groot, deGruyter, 1921[↩]
- “Scythians And Greeks”, Ellis Hovell MINNS, Cambridge University Press, ISBN: 9780511791772[↩]
- “Eski Türklerde ve Folklorda ‘Ant’“, Abdülkadir İNAN, Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, Cilt 4, Sayı 8[↩]